Ekosistemen berreskurapena

SAGUZARRAK

Aizkorri-Aratz Kontserbazio Bereziko Eremuan, saguzarrak kontserbaziorako elementu-gako bezala definitzen dira. Izan ere, saguzar espezie guztiak aurkitzen dira babesturik EAE-n, eta saguzarren habitatak hobetzeak gainontzeko espezie troglodita, intsektiboro eta orokorrean basoetako interesezko espezieen habitatak hobetzea dakar, aterki-espezie bezala funtzionatuz.

Zeraingo mendietan agertu daitezkeen saguzarrak kabernikolak eta basoetakoak dira orohar. Basoetako espezieek barrunbedun zuhaitz zaharren dependentzia handia dute hibernaziorako, kumatzeko koloniak sortzeko eta babeserako. Aldiz, zuhaitz zaharrak errekurtso pobrea suposatzen dute Zerainen, bertako zuhaiztiek aurkezten duten gaztetasun maila eta heterogenitatearen gabezia kontuan izanik.

Bestalde, espezie kabernikolen kontserbaziorako Aizpeako mehategietako barrunbe eta galeriak berebiziko garrantzia dute, kobazuloen presentzia ahalbideratzen duten formazio karstikorik ezean.

Ongi ezaguna da laborantzeei zein giza osasunari eragiten dieten gaixotasunen eta izurriteen aurkako borrokan saguzarrek betetzen duten paper eraginkorra naturan, landa garapenerako ekosistemen zerbitzu garrantzitsuak eskainiz.

Izurriteen kontrol biologikorako eta saguzarren kontserbaziorako Zeraingo Udalak duen konpromezua dela eta, ondorengo neurriak hartu dira natura ondarearen hobekuntza programan:

Aizpeako mehategi-zuloak eta barrunbeak erabiltzen duten saguzar kabernikola eta basoetako saguzar komunitatearen ezagumendua eta jarraipena burutzen ari da Naturtzaindia Elkartea. Aldi berean habitat hobekuntza lanak burutu dira Aizpeako mehategian, babeslekuen kalitatea hobetuz.

Kabi-kutxa artifizialak instalatu dira baso naturaletan eta landaketetan, saguzarren babesleku-oferta emendatzea lortuz zuhaiztiek naturaltasun maila egokia hartzen duten bitartean.

Makinetxe eraikina saguzarren hibernazio eta kumatze koloniak sortu ahal izateko erabilera-akordioa adostu da.

HARIZTI
GALAIKO-PORTUGALDARRAK

Europar Batasuneko 92/43/CEE Habitat Zuzentarauean, harizti galaiko-portugaldarrek Batasunerako Interesezko Habitatak (BIH 9230) bezala jasotzen dira. Hori dela eta, kontserbaziorako lehentasunezko habitat garrantzitsuak osatzen dituzten hariztiak dira bi arrazoi nagusi direla eta:

  1. Bere baitan jasotzen duten ondare natural baliotsua dela eta.
  2. Klima aldaketak eragiten dituen efektu negatiboak arintzeko baso-mota hauek duten ahalmen ekologikoa dela eta.

Baso-natural mota hauetan ametzak (Quercus pyrenaica) dira errezelaren zuhaitz dominatzaileak. Aldiz, klimaren eta litologiaren eraginez baso atlantiar azpimediterranearrak garatu daitezkeen eremuetan ametzak eta haritz kandudunak (Quercus robur) osaturiko baso mixtoek egituratzen dituzte habitat nagusienak Zerainen giza-eskuhartze txikia dagoen eremuetan.

Orokorrean, Zeraingo mendietan oso estaldura txikia duten baso-motak dira hauek, oso fragmentatuak aurkitzen direnak eta gainera heldutasun ekologiko desfaboragarria aurkezten dutenak. Basogintzan erabiltzen diren hazkuntza azkarreko espezieen laborantzaz eta mendiko larreez ordezkatu izan dira orain arte, harizti-galaiko portugaldarren garapena eta segida ekologikoa zailduz.

Eusko Jaurlaritzaren laguntzarekin batera, Zeraingo Udala aktiboki ari da lanean harizti galaiko-portugaldarren kontserbazio egoera hobetze aldera. Eginkizun horretarako bi helburu nagusi planteatzen dira:

  1. Harizti galaiko-portugaldarren estaldura-azalera emendatzea
  2. Baso mota hauen heldutasun ekologikoa areagotzea

Planteatzen diren bi helburu nagusiak betetze aldera, Zeraingo Udalak ametzen landaketak eta jada garapen-maila jakin bat duen ameztiaren itxitura burutu izan ditu hariztien kontserbazio egoera hobetzeko asmoz.

Etorkizunean hildo honetatik jarraitzea espero da, landare gehiago landatuz eta sinplifikaturik agertzen diren baso-landaketetan ameztiak mesedetzeko basogintza ereduetaz apostua eginez.

HEZEGUNEAK

Gizakiak ahalmen handia du ingurune naturala eraldatzeko garaian. Baliabide naturalen aprobetxamendua burutzen dugunetik, paisaia etengabe modifikatuz joan gara gure behar sozio-ekonomikoak asetzeko premiaz.

Aldiz, biodibertsitatearen eta zerbitzu ekosistemikoen bideragarritasuna zaildu izan dugu landa garapenean buruturiko praktika desegokien bidez. Horien artean ur-gezako hezegune kontinentalen galera aurkitzen da, batasunaren interesezko hainbat espezieen bizilekua edota bazkalekua izanik bizi-zikloaren momentu jakin batean.

Ur-geldoko hezeguneen galera konpentsatzearren, Zeraingo Udalak hiru urmael artifizial sortu izan ditu 2019. urtean zehar. Eusko Jaurlaritzaren laguntzaz baliatuz burutu izan duen ekimen honetan anfibioen elkartruke genetikoen ahalmena areagotzeko konektibitate territoriala hobetu du, ornodun hauen mugikortasun-ahalmen txikiak dakartzan oztopoak gainditzeko baliabide naturalak emendatuz.

Anfibioez gain, batasunerako intereseko hainbat espezieen kontserbazioan ere lagunduko du ekimen honek. Izan ere, babesturik dauden saguzar espezie ia guztiak hezegune mota hauetara urbiltzeko joera dute ornogabeak jatera, bazka eskuragarritasuna handituz. Gainera, odonatuak bezalako ornogabeek larba-fase urtarra burutzen dute, ur geldoko habitatak garrantzitsuak izanik biodibertsitatearen kontserbaziorako.

X